PHPNuke.org.pl - Prawa autorskie zastrzeżone czyli (C) PHPNUKE a licencja GNU/GPL.

Coraz częściej spotykam się dyskusjami prowadzonymi na różnego rodzaju forach, dotyczących ochrony praw autorskich w wolnym oprogramowaniu dostępnym na zasadach licencji GNU/GPL. W swoim artykule chciałbym przedstawić jak do nich doszło i do czego one prowadzą. Prawdziwa burza słów rozgorzała w momencie kiedy autor jednego z programów rozpowszechnianych na zasadach licencji GNU/GPL ogłosił iż jeśli użytkownicy jego oprogramowania nie będą przestrzegać licencji, spowoduje iż oprogramowanie to stanie się płatne i zaprzestanie (autor) dystrybucji tego oprogramowania. Większość z Was pewnie wie o kogo chodzi... Tym autorem jest Francisco Burzi, autor (C)PHPNUKE darmowego CMSa.

Idea wolnego oprogramowania

Celem Fundacji Wolnego Oprogramowania (Free SoftwareFoundation – FSF), założonej w 1985 roku, jest promocja praw użytkowników do używania, kopiowania, modyfikowania i redystrybucji programów komputerowych. FSF wspiera rozwój i wykorzystywaniewolnego (jak w słowie „wolność”) oprogramowania – w szczególności systemu operacyjnego GNU, obecnie szeroko używanego w wariancie GNU/Linux – oraz wolnej dokumentacji. FSF pomaga także upowszechniać świadomość etycznych i politycznych zagadnień związanych z wolnością użytkowania programów.Dystrybucją wszelkiego rodzaju dostępnego wolnego oprogramowania zajmuje się wiele podmiotów. W przeciwieństwie do nich, Fundacja Wolnego Oprogramowania koncentruje się na konstruowaniu nowych wolnych programów i budowaniu z nich spójnego systemu, dzięki któremu można wyeliminować potrzebę korzystania z oprogramowania prawnie zastrzeżonego (proprietary). W listopadzie 2000 roku powstał ruch na rzecz wolnego oprogramowania (RWO).Działa on obecnie jako sekcja Internet Society Polska, której celem jest promowanie Wolnego Oprogramowania i otwartych standardów. RWO stara się m.in. bronić interesów użytkowników oprogramowania i przeciwdziałać praktykom mającym znamiona niegospodarności publicznymi pieniędzmi, zwłaszcza w kontekście informatyzacji jednostek administracji państwowej i samorządowej oraz placówek edukacyjnych.

(c) PHPNUKE - jak to się stało ?

Oprogramowanie (C) PHPNUKE na samym początku było jedynie (!) forkiem innego darmowego oprogramowania CMS (o którym już świat zapomniał) - ThatWare. Odziedziczyło po nim praktycznie wszytsko. Od dziurawego kodu po licencję. Ideą, którą kierował się autor tego CMSa była możliwość darmowego korzystania, publikowania i udostępniania zasobów w internecie. Swojego czasu mało było programów, które w prosty sposób umożliwiały by tworzenie skomplikowanych portali. Zasada była prosta - umieść swoje dane i zarządzaj nimi w jak najprostszy sposób. Do momentu kiedy z pomysłu korzystało mało użytkowników, wszystko było ok. Ale kiedy społeczność korzystających z (C) PHPNUKE (w chwili obecnej mówimy już o "społeczności phpnuke") rozrosła się, powstał pewien problem. Należało jak najszybciej określić zasady korzystania i dystrybucji. Jako że źródłem kodu było wolne oprogramowanie ThatWare, autor (C) PHPNUKE zdecydował się na licencję GNU/GPL. Dzięki temu osoby, które chciały wnosić poprawki do kodu bądź rozbudowywać oprogramowanie mogły to robić zgodnie z prawem. Do dnia dzisiejszego powstało już wiele wersji, forków i przeróbek tego CMSa. Niektóre wersje zmieniły się tak iż prawie nie przypominają już (C) PHPNUKE (np. POSTNUKE). Powstało także wiele wersji językowych. Dzięki systemowi modułów i bloków PHPNUKE jest jednym z najbardziej rozwijających się darmowych CMSów w internecie.

Licencja GNU/GPL a (C) PHPNUKE

Każdy z nas ma ten problem. Czy kiedy korzystam z PHPNuke to powinieniem zostawić stopkę autorską czy nie mam takiego obowiązku ? Czy jeśli napisałem jakąś modyfikację do tego CMSa, to mogę ja sprzedać czy muszę udostępnić ją za darmo ? Odpowiedź na te pytania tkwi w licencji GNU/GPL. Znajdziemy tam zapis, który mówi:

"(...) Możesz kopiować i rozprowadzać w dowolnych mediach wierne kopie kodu źródłowego Programu w otrzymanej formie pod warunkiem, że w widoczny sposób i odpowiednio podasz na każdej kopii właściwą informację o prawie autorskim i zrzeczenie się uprawnień z tytułu gwarancji; wszelkie napisy informacyjne na temat Licencji i faktu nieudzielania gwarancji musisz chronić przed uszkodzeniem, zaś wszystkim innym odbiorcom Programu musisz wraz z Programem wręczać egzemplarz niniejszej Licencji. Możesz pobierać opłatę za fizyczną czynność przekazania kopii i według własnej decyzji możesz za opłatą proponować ochronę gwarancyjną. [Zasady i warunki kopiowania, rozpowszechniania i modyfikowania, Licencja GNU/GPL pkt.1].

Myślę, że praktycznie nie ma co tutaj tłumaczyć. Zapis jest jasny jak słońce. Jeśli chcemy rozpowszechniać kopię programu opartą na licencji GPL/GNU musimy w widoczny sposób wskazać prawa autorskie i co ciekawe załączyć kopię licencji. Dopiero wtedy nasz moduł, modyfikacja czy fork jest zgodna z prawem i prawa tego nie łamie.
Prosze zwrócić uwagę na zapis "w widoczny sposób". Praktycznie ucina ten zapis dyskusję na temat związany z lokalizacją na stronie www stopki autorskiej. Ma ona być widoczna ! A więc tłumaczenie że przecież zapis o prawach autorskich znajduje się w kodzie, nie jest tłumaczeniem w rozumieniu licencji. Ma on być widoczny. Niestety dla niektórych użytkowników darmowych CMS (jak PHPNuke) załączenie stopki (nawet bardzo skróconej) jest chyba ujma na honorze. Osoby te zapominają iz same przecież skryptu nie napisały i uszanowanie dla autorów to ważna sprawa.
Serwis phpnuke.org.pl jest serwisem wsparcia dla wszystkich korzystających z darmowego CMSa, którym jest PHPNuke. Dla wszystkich, którzy szanują, jego autora i postanowienia licencji GNU/GPL. Myślę, że możemy się zgodzic z tym iż dla tych którzy tego nie szanują takie wsparcie sie nie należy.

Konkluzja

Kończąc ten artykuł chciałbym zaapelować do wszystkich uzytkowników darmowych CMSów. Szanujmy czyjąś parcę. Szanujmy choćby po to że wynikiem swojej pracy osoby te podzieliły się za darmo z innymi.

Tekst licencji GNU/GPL, w wersji przetłumaczonej na język polski znajdziecie TUTAJ